Pređi na sadržaj stranice
Uživo/Online Uživo
Vremenska prognoza

„Istorija Svete Istočne Crkve” (1850): AUTOKEFALNI VLADIKA CRNE GORE nasljednik vizantijske Mitropolije Prevalisa

| Postavio/la: Marija Mitrović

Piše Vladimir Jovanović

„Istorija Svete Istočne Crkve” (1850): AUTOKEFALNI VLADIKA CRNE GORE nasljednik vizantijske Mitropolije Prevalisa

Piše: Vladimir Jovanović

Džon M. Nil (John M. Neale, 1818–1866) je engleski sveštenik, doktor nauka, crkveni istoričar, profesor, književnik i liturgista, rusofil i saradnik Ruske pravoslavne crkve.

Studirao na Kembridžu. U Anglikanskoj crkvi rukopoložen za sveštenika. Radio na zbližavanju Istočno-pravoslavne i Anglikanske crkve. Osnovao fondaciju Anglican and Eastern Orthodox Churches Union, te objavio zbornik pravoslavnih liturgijskih himni („Hymns of the Eastern Church”).

Nilovo djelo je i kapitalna studija „Istorija Svete Istočne Crkve: Opšti uvod”, štampana 1850. godine, sa posvetom ruskome caru Nikolaju I (Николай I). Obavezna je referenca crkvenoga prava i istoriografije Istočno-pravoslavne crkve.

U „Istoriji Svete Istočne Crkve”, naravno, pronašao sam podatke o autokefalnoj Crkvi Crne Gore i predočavam ih savremenoj crnogorskoj javnosti…

Knjiga ima dio prvi, naslovljen „Geografija Svete Istočne Crkve“, poglavljâ „Carigrad i njegove provincije“ i „Informacija o drevnim i savremenim eparhijama Carigrada...“. Tu su objavljeni nalazi dokumentovani podacima iz starijih diptiha Vaseljenske patrijaršije.

Nil piše o hrišćanskoj Mitropoliji (Metropolis) Prevalisa iz rane epohe Vizantije (Istočnoga Rimskoga Cartsva), sa katedrom u Skadaru (Scodra). Katedra je docnije premještena u grad Duklju (Dioclea [Doclea, grčki: Διοκλεία]), pa u Bar (Antibari [Antivari]).

Mitropolija Prevalisa dio je Arhiepiskopije Justiniana Prima, osnovane u rangu autonomne crkvene oblasti 535. godine, dakle u doba kada je Crkva jedinstvena. U osnivačkoj povelji vizantijskoga cara Justinijana I (Ιουστινιανός Α´) navodi se da je u jurisdikciji Arhiepiskopije Justiniana Prima i provincija Prevalis, potonja Dioklija – u kojoj su naši slovenski preci naselili i tu primili hrišćanstvo, a u 11. vijeku oformili svoju prvu nezavisnu državu.

Justinijan je i čuveni kodifikator crkvenoga prava, sagradio je najveću ondašnju crkvu, Svetu Sofiju u Carigradu – proglašen je za svetitelja.

Istorijsko porijeklo autokefalne Mitropolije crnogorske – Crnogorske pravoslavne crkve, čiji je dr Dž. M. Nil savremenik, jeste: svetojustinovska Mitropolija Prevalisa.

Nil nabraja drevna (Ancient) i savremena (Modern) śedištâ eparhija Crkve, na temelju diptiha Vaseljenske patrijaršije. Uz ostale, tu je i Mitropolija Prevalisa, katedre Skadar, Duklja, Lješ („Elissus” – transkribovano od grčkoga Λισσός, Lissos), te Ohrid („Achrida, or Lychnidus”; grčki Αχρίδα, starogrčki Λυχνιδός).

Skadar, Duklja, Lješ, tokom stoljećâ, ponekad i u isto vrijeme, unutar su granica starocrnogorskih država: Dukljanskoga kraljevstva, Zete Balšića i Crnojevića države. Naravno i grad Bar. Skadar je starocrnogorska prijestonica. Nije nepoznato da su se docnije poglavari naše Crkve – mitropoliti na Cetinju – titulisali i kao skenderijski (skadarski), etc.

U vrijeme kada je 1850. objavljena „Istorija Svete Istočne Crkve”, poglavar autokefalne Crnogorske mitropolije – Crnogorske pravoslavne crkve je arhiepiskop i mitropolit, vladika Petar II Petrović-Njegoš.

Ko je, dakle, eklisiološki nasljednik ranovizantijske Mitropolije Prevailisa po diptisima Vaseljenske patrijaršije? Nil piše:

„Crna Gora, autokefalni VLADIKA“.

U originalu:

 „Montenegro, autocephalous VLADIKA“.

Objavljujem naslovnicu „Istorije Svete Istočne Crkve: Opšti uvod” dr Džona M. Nila (Part I, London, 1850), te faksimil sa citatom o prejemstvu autokefalne Crkve Crne Gore od drevne Mitropolije Prevalisa (str. 97)…

 

Komentari

Grbalj,

@Nenad, Nenade pogrijesio si ti, ovo su godine prije nego se Hriscanstvo podijelilo kako u tekstu i pise. Cudno kako uvjek nesto ne vidite ili ne shvatite a svima je jasno. Cudno kako vam istina izgleda nepotpuna a laz svedena i jedino moguca opcija.

Nenad,

Pogrijesio je Englez, to o cemu pise je preteča katolicke crkve, barske. Pravoslavlje je uvedeno 1219, a sirilo se polako i postepeno vijek ipo, preko planina, sela i onih feudalaca kojima je bilo u interesu da su u isto vjeri kao tadasnji gospodar (neki od onih Nemanjica)

Realista,

Svaka čast gospodine Jovanoviću, hvala na svemu što radite da istina dobije svoju svjetlost to je posao velikih ljudi. Samo zlonamjerni mogu nešto sada da kažu protiv. Hvala Bogu sve dolazi na svoje, konačno će Crnogorci u ljubavi i Hristovom učenju biti zajedno a zajedno možemo čuda da napravimo!

Djuro Vučinić,

Uradci g Jovanovića i značajni prevodi tekstova istoričara,koji se bave pravoslavnom Crkvom ,otvorili su oči mnogima,oko statusa CPC proteklih vjekova.Naša pisana crkvena istorija je uništena,najviše od strane Vuka Karadžića i Popovića.Doći će red da se i te rasprodane knjige prelistaju i pronađu

Zecanin,

Nasljednica Mitropolije Prevalisa je bila Dukljanska biskupija (pa nadbiskupija), a onda Barska nadbiskupija. Barska nadbiskupija je u 12 v. imala jurisdikciju u cijeloj Zeti i preko pola danasnje Srbije. U 13 v. se povlaci na primorje, uz Bojanu do otprilike Skadra, i pripada Rimokatolickoj crkvi.

Mrkoje,

Kao i uvijek: naucno, temeljno, istinito...Samo zlonamjerni, iskljucivi i uvrnuti mogu negirati ovako prezentirane cinjenice, od stranih naucnih eksperata za ovu oblast, tim prije sto su savremenici dog doba. G. Jovanovicu, nema tih para kojim se moze platiti ovo sto Vi radite. T8C9U

Ivan Bulić,

Tekst izaziva istinski ponos u svakom Crnogorcu! Govori o tome koliko smo veliki narod!

Ostavi komentar

0/300